ORTHODOX HOUSE
Orthodox HousePrayer BookProkeimena and Alleluiaria

Велики Прокеимен: „Не го оттргнувај своето лице“

РусскийالعربيةБългарскиČeštinaDeutschΕλληνικάEnglishEspañolFrançaisქართულიМакедонскиPolskiRomânăSlovenčinaShqipСрпскиУкраїнська

Хор на браќата на Валаамскиот манастир

Не го одвраќај лицето Свое од слугата Твој, зашто сум во тага; брзо слушни ме: / Земи во душата моја и избави ме.

Стих 1: Нека ме прифати твоето спасение, Боже.

Стих 2: Сиромашните нека гледаат и нека се радуваат.

Стих 3: Барајте го Бога, и вашата душа ќе живее.

***

Прокеименон се нарекува голем ако има 3 стиха (додека обичниот прокеимен има еден стих) и затоа се пее 4½ пати. Големиот прокеимен се користи само на Вечерната и само во следните прилики: во сабота навечер („Господ царува...“ во неделното бдение, кое е најчестиот голем прокеимен и се пее 51 пати годишно), на вечерна на дванаесетте Господови и Антипасха (вкупно 7 дена), во седмицата на вечерта на Венек, во шест дена (6 Вечер) во Вечер. Така големиот прокеимен се пее 70 пати годишно.

Секогаш кога се пее Велики Прокеимен, заради неа се изведува влезот на Вечерна. Според Повелбата, прокеименонот и неговите стихови мора да ги прогласи (пее) канонархот во центарот на храмот; според нашата практика, тоа го прави ѓаконот, наоѓајќи се во олтарот до Високата.

Покрај големиот соодветен прокеимен, во богослужбите на Православната црква има и химни кои во книгите не се нарекуваат прокеименон, а всушност се големи прокеименон: „Бог е Господ...“ на Утрена, „Нека се исправи мојата молитва...“ на Литургијата на Преосветените Дарови и „Стани, Боже, судијки, Сабота, Боже, Боже!

Големиот прокеимен „Не одвраќај го лицето Свое од слугата Твој, зашто сум во тага, слушни ме брзо: погрижи се за мојата душа и избави ме“ е земен од Псалм 68: стихови 18–19а, 30б, 33. вечерта.

Постои мислење дека токму заради големиот прокеимен свечено се празнува првата половина на Вечерната: се користи вообичаеното пеење (по прокеимен преминуваме на пост), обоени одежди (по прокеименот свештенството се облекува во црна облека).

Интересно е тоа што, за разлика од прокеименот „Кој е Бог голем...“, прокеименот „Не одвраќај...“ почна да се изведува одлично доста доцна. Дури и во студиото-Алексиевски типикон (XI век) и во месинскиот типикон (XIII век) се пее како обичен прокеимен, односно со еден стих. Во евергетидниот типикон (крајот на 11 - 12 век) веќе има 2 стиха. Само во ракописите на Ерусалимското правило од 13 век добива 3 стиха и почнува да се изведува како голем прокеимен.

✒ Orthodox House translation — being checked against the traditional text.
Prayer Book · Orthodox House
⚠ Report a mistake
Tap a line to highlight it. The highlights are saved on this device.